3 Nisan 2012 Salı

KARBON DÖNGÜSÜ



Karbon canlı yapısının temel elementlerindendir, organik bileşiklerin temel yapı elemanıdır, bu nedenle karbon olmadan canlı organizma olmaz.

Atmosferde ve sularda çözünmüş olarak CO2 gazı  olarak bulunur. CO2 in atmosferdeki oranı mevsimsel ve günlük değişimlere bağlı olmakla birlikte ortalama % 0.032 oranındadır. Atmosferdeki CO2 ile okyanuslardaki CO2 arasında sürekli bir difüzyonla değişim söz konusudur. Bu olay rüzgar ve dalga etkisi ile artar. Sulardaki CO2 su ile birleşerek H2CO3 (karbonik asid) oluşturur. Karbonik asit de iyonize olarak hidrojen ve bikarbonat iyonlarına ayrılabilir. Sudaki bikarbonat iyonları suda bulunan üreticiler tarafından fotosentez ile kullanıldıkça sudaki konsantrasyon azalacağı için atmosferden suya doğru CO2 geçişi başlar. Atmosferdeki oran azalınca da sudan atmosfere geçiş olur.

Atmosferik C02 <--->sulardaki CO2 + H20 <--> H2CO3 <--> H+ + HCO3





Canlı organizmaların kuru ağırlıklarının % 49 unu karbon teşkil eder. Sudan sonra en önemli maddedir karbon.

Yeşil yapraklı bitkilerin fotosentez yapması, bazı bakterilerin de kemosentez yapması ile canlı vücuduna geçer. Bitki ve hayvan ölüleri ve artıkları, ayrıştırıcılar tarafından parçalanarak CO2 açığa çıkar. Bitki ve hayvan fosillerinin toprak altında uzun süre kalması ile oluşan kömür, petrol gibi yakıtlarında yanması sonucu oluşan CO2 tekrar atmosfere karışır.CO2 canlılar tarafından enerji hammaddesi ve yapı maddesi olarak tüketilir. Solunum olayı ile tekrar atmosfere geri verilir. Yer katmalarında mineral olarak biriken karbon da maden ocakları ile bu döngüye katılır.


Fosil yakıtlarının fazlaca kullanılması ve yeşil alanların azalması sonucu atmosferdeki C02 miktarı giderek artmaktadır. Atmosferde C02'in birikmesi, karbon döngüsünü olumsuz yönde etkileyerek sera etkisi yaratır. Sera etkisi sonucu, yeryüzünden atmosfere verilen ısı, C02 tarafından tutulur ve dağılması önlenir. Bu olay yeryüzünün ısınarak buzulların erimesi ve sonuçta okyanuslardaki suların yükselmesi gibi olumsuzluklar yaratmaktadır.

Karbon devrinin, dolayısıyla doğanın dengesinin bozulmaması için;
- Yeşil alanların korunup arttırılması,
- Fosil yakıt kullanımını azaltacak önlemlerin alınması gerekir. Böylece CO2 oranının artarak O2 oranının azalması, hava kirliliği ve asit yağmurları önlenmiş olur.  Doğanın ve insanlığın geleceği korunabilir.
-Fazla CO
2 salınımı önlenerek, atmosferde oluşturduğu sera etkisi en aza indirilir.
-Yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek ve dünya üzerindeki enerji kaynaklarını bilinçli kullanmak da etkili bir çözümdür.







 


Kaynak:Ekolojivebiz
             Bilimvesaglik

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...